Uzm. Tek. Öğret. FEVZİ ARSLAN

        Dinamik frenlemede frenleme süresi önemlidir. Frenleme süresinde uygulanan DC gerilim en önemli etkendir. Frenleme süresini belirledikten sonra devre frenleme süresi için bir düz zamanlayıcı eklersek frene basıp bıraktığımızda, kendiliğinden frenleme yapacak ve duracaktır.          Şekilde düz zamanlayıcılı 3 fazlı asenkron motorun dinamik frenleme ile durdurulmasına ait kumanda ve güç şeması görülmektedir. 0 Butonuna basılıp bırakıldığında sistem ayarlanan süre boyunca frenleme yapacak sonra kendiliğinden işlem sona erecektir.

        Asenkron motorların çalıştırılması, dönüş yönünün değiştirilmesi, yol verilmesi gibi konuların yanı sıra frenlenmesi de bilinmesi gereken önemli konulrdandır. Bu makineler değişik yöntemlerle frenlenebilirler. Balatalı frenleme en yaygın kullanılan frenleme çeşididir. Bunun yanı sıra dinamik frenleme olarak bilinen frenleme çeşidi de kullanılmaktdır. Bu frenleme çeşidi özellikle torna tezgahlarında zaman kaybını önlemede yardımcıdır.         Paylaşacağım şemada 3 fazlı asenkrın motor bir yönde sürekli çalıştırılıp durdurulabilmekte ve dinamik frenleme ile frenlenebilmektedir.         Dinamik frenlemenin prensibi dönen asenkron motorun sargı uçlarına uygundeğerde DC gerilim vererek tam yüklü bir dinamo gibi çalışmasını sağlayıp frenlemektir. DC gerilim uyguladığımızda sargıların dayanabileceği değerde akım oluşmalı böylece motorumuz zarar görmez. DC gerilimin değeri frenleme süresind...

        Arkadaşlar lojik kapılarla kumanda devrelerini kurabiliyoruz. İlgilenenler çok iyi bilir.         Şekilde Reset öncelikli start stop (on-off) uygulaması görülmektedir. Görüldüğü gibi stop butonu çıkışına not kapısı, start çıkışına or kapısı bağlanmış, bu kapıların çıkışına da and kapısı bağlanarak devre kurulmuştur. mühürleme için çıkıştan or kapısının diğer girişine geri besleme (feedback) yapılmıştır.         bu devre ile istediğimiz bir sisitemi çalıştırıp durdurabiliriz. Örneğin gücü 4 kW'ın altında olan 3 Fazlı bir asenkron motoru çalıştırmak istersek devrede biraz revizyon ve ilave yapabiliriz.         Girişler direnç ve buton sistemine bağlanmış çıkışta anahtarlama elemanı olarak ta değerleri motora göre seçilmesi gereken 3 fazlı bir SSR kullanılmıştır. İstenirse devreye, çalışmayı ve durmayı işaret etmesi için yeşil ve kırmızı LED ilave edilebilir. Şekilde SSR değerleri örnek olması...

        Elektrik tesisatçılığında vaviyen anahtar tesisatı halen yaygın kullanılan bir uygulamadır. Bu uygulamada iki adet anahtar(A1 ve A2) ve Lamba kullanılmaktadır. Sistemin çalışmasını modellemeye çalışırsak: Anahtarların basılı olmadığı durumu 0, basılı olduğu durumu 1, lambanın ışık vermediği durumu 0 ve ışık verdiği durum 1 olarak belirtebiliriz. Bu durumda;         Anahtarlar açık iken lamba yanmaz.           A1=0    A2=0    L=0         Anahtarlardan biri kapalı ise lamba yanar   A1=0    A2=1     L=1         Anahtarların ikiside kapalı, lamba söner     A1=1    A2=1     L=0         Diğer anahtar açık, lamba yanar                A1=1     A2=0    L=1          Bu şekilde bütün ihtimalleri sır...

        SSR kontaktör yerine kullanılabileck elektronik bir devre elemanıdır. Solit State Relay kelimelerinin ilk harfleri ile isimlendirilmiştir. Alternatif akımda çalışan yükleri, DC 3-40 Volt gibi tetikleme gerilimi ile çalıştırmaya yarar. Özellikle; PLC, Mikrodenetleyici, Lojik kumanda gibi uygulamalarda kontaktör yerine rahatlıkla kullanılabilir.         Bir fazlı ve üç fazlı yükleri anahtarlamak için iki çeşittir. Satın alınırken Çalışma gerilimi ve akımı bilinmelidir.          Örnek: 400V, 15A 1Fazlı SSR.

        DC motorun iki yönde emniyetli bir şekilde çalıştırılması için röle buton gibi elemanlarla tasarlanan devreyi paylaşmak istiyorum.         Şekilde görüldüğü gibi simetrik beslemeli kaynak kullanılmıştır. Sabit mıknatıslı 12 Volt'luk DC motorun bir ucu 0 noktasına, diğer ucu ise rölelerle kontrol edilen noktaya bağlanmıştır.S0 stop, S1 bir yönde çalıştırma, S2 de diğer yönde çalıştırma butonudur. Devrede mühürleme(sürekli çalışma) yoktur. Fakat buna karşılık elektriksel kilitleme mevcuttur. Motor bir yönde çalışırken diğer yön butonuna basılırsa durumda değişiklik olmaz, önce stop butonuna basılarak diğer yönde çalışma sağlanabilir.

        Lisede okuyan öğrenciler her eğitim öğretim yılında bir dersten proje çalışması yapmak zorundadır. Hangi dersten çalışma yapacağı, sene başında sınıf rehber öğretmeni ile birlikte seçilir.         Öğrencilerimizden 15 sayfayı geçmeyecek şekilde hazırladıkları çalışma ve materyal bir kapak ekleyip uygun bir şekilde, yaklaşık Nisan ayının 2. haftası içinde teslim etmelerin tavsiye ediyoruz.